Drewniany kościół pw. św. św. Piotra i Pawła w Lachowicach, małopolskie

Na zachodnich krańcach województwa małopolskiego leży malownicza wieś Lachowice. Jej największym skarbem jest drewniany kościół pw. św. św. Piotra i Pawła, który znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej w województwie małopolskim. Otóż Lachowice to wieś powiecie suskim (Sucha Beskidzka), w gminie Stryszawa, nieopodal granicy administracyjnej z województwem śląskim. Osada leży przy linii kolejowej z Suchej Beskidzkiej do Żywca. Najważniejszy zabytek Lachowic można zwiedzać latem 2026 w ramach Otwartego Szlaku zabytków architektury drewnianej województwa małopolskiego. Zapraszam do obejrzenia zdjęć zabytkowej świątyni w Lachowicach.

Wieś Lachowice została założona przez Piotra Komorowskiego w wieku XVII. W 1707 roku za przyczyną Anny Małachowskiej, właścicielki Suchej Beskidzkiej, w osadzie wzniesiono kaplicę cmentarną, w której sprawowano nabożeństwa pogrzebowe. Lachowice należały wtedy do parafii w Krzeszowie oraz Suchej.

Obecna drewniana świątynia stoi na miejscu kaplicy cmentarnej. Inicjatorką budowy nowego kościoła była Teresa Wielopolska, dziedziczka posiadłości suskich. Świątynię zaczęto wznosić w 1789 roku, natomiast w 1792 konsekrowano ją. Do budowy obiektu użyto drewna z Czarnej Góry położonej niedaleko Lachowic. Kościół powstał za czasów zaboru austriackiego, w tak zwanej Galicji ze stolicą we Lwowie. Dopiero w 1841 w Lachowicach utworzono samodzielną parafię. W 1869 roku powstały malowidła we wnętrzu omawianej budowli sakralnej. W kolejnych latach świątynię wielokrotnie restaurowano. W 2000 roku lachowicki kościół nominowano do wpisu na listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego UNESCO. Ostatecznie wybrano inne obiekty z terenu Małopolski. W 2004 roku kościół nagrodzono mianem „Zabytku Zadbanego”.

Kościół otoczony jest podcieniami, czyli tak zwanymi sobotami. Właśnie tam można obejrzeć Stacje Drogi Krzyżowej (ufundował Jan Pieczara z Lachowic, a wykonał Antoni Krząstkiewicz z nieodległego Żywca w 1846 roku). Kościół pokryty jest gontem. Obiekt jest oszalowany. Do budowy kościoła użyto drewna iglastego. Świątynia posiada wieżę, która zwieńczona jest cebulastą kopułą.

We wnętrzu można obejrzeć iluzjonistyczną polichromię. Na sklepieniu prezbiterium ukazano scenę Niepokalane Poczęcie. Na sklepieniu nawy widnieje scena Zwiastowania, jak również Przemienienia Pańskiego na górze Tabor. Przedstawienia te udekorowano gwiazdami. Na ścianach świątyni ukazano postacie dwunastu Apostołów. Jako pierwsi zostali przedstawieni Piotr i Paweł.

Ciekawie wygląda łuk tęczowy, na którym ukazano Scenę Ukrzyżowania. Ścianę przy łuku udekorowano postaciami aniołów. Ołtarze pochodzą z wieku XIX. W ołtarzu głównym umieszczono obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Maryja w lewej ręce trzyma maleńkiego Jezusa Chrystusa, czyli drogowskaz, na którego wskazuje swoją prawą ręką. Postać Matki Bożej ukazano w typie Hodogetrii, czyli Przewodniczki. Ołtarz główny udekorowano postaciami aniołów. Po bokach ołtarza umieszczono figury św. Szczepana oraz św. Wawrzyńca.

Ciekawie prezentuje się barokowa chrzcielnica z 1789 roku, która posiada drewnianą pokrywę ozdobioną aniołkami. Owa chrzcielnica zwieńczona jest postacią Jezusa Chrystusa. Warto też zwrócić uwagę na drewnianą ambonę. Została ona udekorowana malowidłami, które przedstawiają św. Jana Kantego, św. Walentego, św. Wincentego oraz św. Jana Nepomucena. Ambona została zwieńczona postacią św. Michała Archanioła. Organy pochodzą z 1836 roku. Wykonał je Paweł Gracz z Pcimia. Wart uwagi jest XIX-wieczny konfesjonał. W sygnaturce znajduje się niewielkich rozmiarów dzwon z 1802, który został odlany w Bańskiej Bystrzycy (obecnie centralna Słowacja) przez Jana Jerzego Knoblocha.

Nieopodal kościoła stoi drewniana dzwonnica z XIX stulecia. Wiszą tam nowe dzwony. Poprzednie zarekwirowano podczas dwóch wojen światowych w XX wieku. Owe dzwony już nigdy nie powróciły do Lachowic.

Warto zobaczyć kościół św. św. Piotra i Pawła w Lachowicach. Zdjęcia Andrzej Pietruszka, 14.08.2026. Informacja na podstawie broszurki „Lachowice. Kościół pw. św. św. Piotra i Pawła” autorstwa Pawła Kutasia.