Bejsce, świętokrzyskie

Dziś przenosimy się do województwa świętokrzyskiego, a mianowicie do Bejsc. Dawno nie było relacji z tej części Polski. Otóż Bejsce to wieś w powiecie kazimierskim, jest siedzibą gminy wiejskiej Bejsce. Miejscowość usytuowana jest w południowej części województwa świętokrzyskiego, nieopodal granicy administracyjnej z województwem małopolskim. Bejsce od dawna były celem mojej podróży. Pewnego czerwcowego piątku zawitałem do tej pięknej świętokrzyskiej wioski. Moje marzenie wreszcie ziściło się! Bardzo lubię ten region Polski. Ma on niewątpliwie swój niepowtarzalny urok. Zapraszam na spacer po Bejcach.

Nazwa miejscowości

Nazwa miejscowości prawdopodobnie wywodzi się od „bejów”, czyli tatarskich jeńców, którzy osiedlali się w okolicy Bejsc po jednym z napadów. Druga wersja głosi, iż nazwa wioski pochodzi od bzów, które obficie rosły na omawianych terenach (Bezce, Beszce przekształciło się w Bejsce). Która wersja jest najbardziej wiarygodna? Współczesnym badaczom nazw miejscowości trudno jest to ustalić. Dużą rolę odegrały tutaj legendy, które mają ziarenko prawdy. Uważam, iż każda z wersji ma swoich zwolenników.

Kościół pw. św. Mikołaja

Kościół pw. św. Mikołaja to prawdziwy skarb miejscowości. To właśnie on przyciąga do Bejsc rzesze pielgrzymów oraz turystów. Wnętrze tej świątyni skrywa gotyckie freski, ukazujące sceny biblijne. Warto też zajrzeć do kaplicy Firlejów, która bogata jest w liczne architektoniczne detale. Otóż kościół w Bejscach pochodzi z XIV stulecia. Budowlę wzniesiono z czerwonej cegły oraz kamienia. Prezbiterium posiada krzyżowo-żebrowe sklepienie ze zwornikami. Udekorowano je pięknymi malowidłami o tematyce roślinnej. Wydaje mi się, iż są one renesansowe albo późnogotyckie. Mogę jednak się mylić, gdyż nie jestem dyplomowanym znawcą sztuki.

W literaturze przedmiotu można doczytać się, iż w latach 60. ubiegłego wieku na ścianach prezbiterium odsłonięto gotyckie polichromie z XIV stulecia. Dekoracje te ukazują sceny biblijne, m.in.: Sąd Ostateczny, Ostatnią Wieczerzę, wjazd do Jerozolimy, siedem grzechów głównych, pokłon Trzech Króli, Zwiastowanie oraz Mękę Jezusa Chrystusa. W oczy rzuca się też bardzo duża postać św. Krzysztofa, który trzyma małego Jezusa na ramieniu. Polichromie wykonano na surowym kamieniu. Do ich powstania użyto naturalnych barwników o kolorze czerni, czerwieni czy też brązu. Kiedy odkryto omawiane freski, to podjęto również decyzję o usunięciu ołtarza głównego, z którego zachowano jedynie gotycki krzyż z ukrzyżowanym Zbawicielem. Warta uwagi jest chrzcielnica z XVI stulecia. Na ścianie prezbiterium znajduje się pomnik Elżbiety Firlejówny.

Od północy do świątyni przylega kaplica św. Anny, a od południa kaplica Firlejów. Ta druga kaplica została wzniesiona jako miejsce wiecznego spoczynku żony fundatora Elżbiety z Ligęzów. Obiekt jest w formie kwadratu. Zwieńczono go kopułą z latarnią. We wnętrzu kaplicy można zobaczyć nagrobek Mikołaja i Elżbiety Firlejów oraz alabastrowy ołtarz Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. W literaturze przedmiotu można doczytać się, iż kaplica ta przypomina kaplicę Zygmuntowską na Wawelu.

Pałac w Bejscach, 1802, obecnie Dom Pomocy Społecznej

Bejsce to niewątpliwie ciekawa miejscowość, która posiada wyjątkowe zabytki. W miejscowym kościele warto zobaczyć gotyckie freski oraz kaplicę Firlejów. Bejsce to zadbana oraz malownicza miejscowość. Pragnę też dodać, iż mieszkają tam bardzo życzliwi i uprzejmi ludzie. Warto przyjechać do Bejsc! Serdecznie polecam!

Foto Andrzej Pietruszka, 12 czerwca 2026 r. Informacje na podstawie książki Mirka i Magdy Osip-Pokrywków „Świętokrzyskie od Łysogór po Ponidzie” , wydawnictwo „Jedność” 2018 r.